Loosing is not an option

Zer irakur dezakegu irakasle, ikasle eta gurasook?

2007-01-20T15:07:00.000+01:00

Liburuak, aldizkariak, gidak, diptikoak, triptikoak, foiletoak... zenbat informazio iturrirekin topatzen ote gara egunero! Interesgarriak, erakargarriak, erabilgarriak, alferrikakoak, eskasak, zaharkituak, berri-berriak... produktu bera bakoitzarentzat desberdina izan liteke. Aspaldiko esaera da gustuez ez dagoela ezer idatzirik, eta egia da. Bakoitzaren lana, afizioak, denbora eta beste hainbat eta hainbat faktoreren arabera gauza batek milaka aurpegi eta kolore izan ditzake.

Gure nahia ez da kolore batzuk gainjartzea eta beste batzuk estaltzea, koloreztatu daitezkeen produktu horiek erakustea baizik. Gero norberak hartuko ditu gustuko dituen margoak.Komunikazio euskarrien aniztasun hori irakaskuntza arloko aldizkarietan ere ematen da, beste hainbat arlotan bezala. Guztioi eragiten digu hezkuntzak; irakasleoi, gurasooi eta neska-mutilei. Momentu eta egoera bakoitzak bere kezka, beharra eta eskariak ditu, eta horiei erantzuteko daude aldizkariak.Alde batetik, ikasleei zuzendutako aldizkariak daude; bestetik, gurasoentzat egiten direnak; eta azkenik, irakasleentzat argitaratzen direnak. Guztiei begirada bat emango diegu, aldizkari hauen orrietan murgilduko gara.

Bullying

2007-01-14T13:37:00.000+01:00

- Hondarribian ustez 8 gelakidek emandako tratu txarrengatik hil zen
- Jokin gazteari buruzko iritzia idatzi dute 'Berria'-n
Horrelako arazo baten aurrean gizarteak ezin duela "lasai" egon diote.

Irailaren 20an gertatu zen Hondarribian. 14 urteko Jokin C. gazteak bere buruaz beste egin zuen, gelakide zituen 8 gaztetxok eman omen zioten tratu txarrengatik.
Gaur, osteguna, Berria egunkariak Elias Mendinueta eta Mirari Bereziartua azpeitiarrek honen inguruan idatziriko iritzi artikulua dakar. Horiek diotenez "gizarteak ezin dio muzin egin" horrelako egoerari.
Hainbat galdera egiten dituzte, esaterako, "Zer harreman mota dute irakasleek ikasleekin?" edo "gurasook seme-alabekin?"...
Iritzia irakurtzeko klikatu hemen

ESKOLA PUBLIKO ETA PRIBATUAK KONPARATZEN HLM (Hierarchical Linear Modeling) ERABILIZ

2007-01-14T13:31:00.000+01:00

Orain, HLM-rekin bueltaka ari garenean, argitalpen berri bat plazaratu dizu NCES-ek (National Center for Education Statistics).
Azterlanaren helburua: NAEP-en eskola publiko eta pribatuen artean ematen diren Irakurketa eta Matematika puntuazioen diferentziak aztertzea, ikasleen edo ikastetxeen ezaugarriak kontuan hartzen direnean.

http://nces.ed.gov/nationsreportcard//pubs/studies/2006461.asp

Emakumea hezkuntzan. Gehiengoa bai, baina zertan?

2007-01-14T13:25:00.000+01:00

Emakumea eta hezkuntza, hezkuntza eta emakumea. Zer erlazio dago bien artean? Pentsa dezagun pixka bat: maestrak, maistrak, andereñoak, amak, jangelako emakumeak, autobusetarako zaintzaileak... emakumeak dira nagusi. Ostera, zuzendariak, lehendakariak, ikuskariak, sindikatuetako ordezkariak... gizonezkoak dira kasurik gehienetan. Beraz, irakaskuntzan dabiltzan emakumezkoak gizonezkoak baino gehiago izan arren, goi karguetan eta ardurako postuetan gizonezkoak ugariago dira.Hausnarketarako aitzakia ematen duen gaia da. Zergatik da horrela? Zeren ondorioa da? Beti izan al da horrela? Aldaketarik gertatu al da? Zenbaterainokoa? Nola gaude momentu honetan? Zein joera ikusten dira etorkizunari begira? Batzuk dagoeneko hausnarketa egina dute eta ondorioak ere aterata dituzte. Beste batzuek agian orain hasiko dira horri buruz pentsatzen. Edozein modutan, Mari Jose Urruzolaren hausnarketa lagungarri izango zaigu. Bera Etika eta Filosofia irakaslea eta Hezkidetzako aholkularia da. Lanbroa Hezkidetza Kolektiboko kidea ere bada. Gai honen inguruan sei argitalpen egin ditu, eta beste hainbatetan egilekide izan da. Emakumeak historian zehar hezkuntzan izan duen parte-hartzea nolakoa den azaltzeaz gain, eskola hezkidetzailea du hizpide hurrengo hausnarketan.

Eskola Hezkidetzailerantz URRUZOLA, Mari Jose. Etika eta Filosofiako irakaslea. Hezkidetzako aholkularia. Lanbroa Hezkidetza Kolektiboko kidea

Sexuen hezkuntza irakaskuntzan

2007-01-14T13:22:00.000+01:00

UEUko Sexologia Sailean lanean ari diren profesionalek, beste askok bezala, urte dexente daramatza ikastetxeetan sexualitatearen gaia lantzen, eta aldaketarik sumatu ote duen galdetuta zera erantzun du: "Balioak eraldatu dira: guraso asko banatu egiten dira, homosexualitatea ezberdin ikusten da... baina oso harrigarria egin zait gela batera joan eta garai bateko rolak mantentzen direla ikustea". Sexuen hezkuntza ikastetxeetan txertatuz doan arren, aldaketak nekez etortzen dira. Edonola ere, besteak beste, inguruneak eta gurasoen maila ekonomikoak eta kulturalak eragin handia dutela nabarmentzen du. "Irakasle asko prestatu ditugu urte hauetan, baina gero ez dute praktikan jartzen ikasitakoa. Dena dela, esperientzia txikiak eta positiboak badaude, eta hori da bidea".Sexu hezkuntzan aritzen diren gehienen ustez, Haur eta Lehen Hezkuntzan irakasleek beraiek arduratu beharko lukete sexu hezkuntzaz. DBHn eta Batxilergoan, aldiz, gaztetxoek bizipen gehiago dituztenez, irakaslearen eta kanpoko profesionalaren lana osagarriak izan litezke.Mementoz ez da derrigorrezko ikasgai bezala planteatzea, eta hala izan gabe, beste planteamendu bat egiten du Karrerak. "Ikasgai bezala ezartzea baino egokiagoa iruditzen zait hainbat ezagutzatan eta arlotan lantzea sexu hezkuntza. Aukerarik egongo balitz, nik gainerako ekarpen guztiak koordinatzeko eta biribiltzeko balioko lukeen leku bat emango nioke sexu hezkuntzari".

Haur Eskolak: lehena, oraina eta geroa

2007-01-14T13:06:00.000+01:00

Oraingo honetan erreformak Gipuzkoako Haur Eskolak ukitu ditu. LOGSE legeraren arabera, 2.002 urtetik aurrera Haur Eskola hauen ardura Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailaren eskuetan gelditzen da. Orain arte, ordea, Foru Aldundia izan da haurtzaindegiei dirulaguntza eman dien instituzioa. Momentu honetan, aldiz, ez batak ez besteak ez ditu bere gain hartu nahi Haur Eskolak. Horrez gain, aurrekontuak ere murriztu egin zaizkie.

Gauzak horrela, Gipuzkoako Haur Eskolen Koordinakundeak bultzaturik hainbat mobilizazio burutu dira, greba egun bat ere tarteko izan delarik.Egoera honetaz Haur Eskoletako protagonistek zer pentsatzen duten jakin nahi izan dugu eta ate ezberdinak jo ditugu. Gipuzkoako Haur Eskolen Koordinakundeak momentu honetako egoeraren aurrean egindako hausnarketaren berri ematen digu. Irene Balaguer Infancia eta In-fan-cia aldizkarietako zuzendariak, berriz, ikuspegi historiko batetik aztertzen ditu Haur Eskolak. Nerea Alzolak hezkuntza ikuspegitik azpimarratu digu Haur Eskolen garrantzia. Eta azkenik, Adarra Pedagogia Taldeak eta Gipuzkoako Foru Aldundiak Haur Eskolen ezarpena nola ari den gauzatzen aztertu dute.
Informazio gehiago hemen

Iruñerriko D ereduko ikastetxeen egoera

2007-01-14T13:04:00.000+01:00

Iruñerriko D ereduko ikastetxe batzuk gainezka daude. Gurasoek euskarazko irakaskuntza nahi dute seme-alabentzat; adminitrazioak ez die erantzun egokirik ematen. Zonifikazioaren ondorioz, haurrak leku batzuetan pilatzen ari dira. Horrela ezin da bermatu kalitatezko hezkuntzarik.

Pentsa zer izan behar duen familia batentzat seme edo alaba bat auzoko eskolara bidaltzea eta bigarrena beste auzo batekora eramatea. Eta ez borondatez, ezinbestean baizik, halabeharrez, derrigorrez. Bada, horixe gertatzen ari da Iruñerrian. D eredua eskaintzen duten ikastetxeak gainezka daude, eskaerari erantzun ezinik. Eta zerrenda handitzen ari da. Arrotxapea auzoko Patxi Larraintzar ikastetxean 75 haurrentzako tokia eskaini du Nafarroako Gobernuak datorren ikasturterako, eta 3 urteko 86 haurrek eman dute izena. Antsoaingo Ezkaba ikastetxean 75entzako lekua dago, eta 97k eman dute izena. Sanduzelaiko ikastetxean ere eskaera eskaintza baino handiagoa da. Ikastoletan 274 haurrek eman dute izena eta 49 lekurik gabe gelditu dira.Euskararen Legeak egiten duen zonalde banaketan Iruñerria zonalde mistotzat hartzen da. Zonalde ez euskaldunetan ez bezala, mistoan D eredua eskaitzen da sare publikoan, baina administrazioaren esku dago azken erabakia. Nafarroako Gobernuak erabakitzen du non zer ireki eta itxi. Ez ditu aintzat hartzen zentroek eta gurasoek egiten dituzten eskaerak. Gobernua zonifikazioa bultzatzen ari da; hau da, auzo guztietan D eredua eskaintzeko ordez, auzo batzuetan soilik eskaintzen du. Ondorioz, zentro batzuk gainezka egiten ari dira.Gurasoen eta gizarteko hainbat elkarte eta eragileen nahiak ez ditu betetzen. Baina horiek ez dira nekatu. Hainbat mobilizazio eta adierazpen egin dituzte, etsi gabe, zentroen egoera larria salatzeko. Urteak daramatzate Sortzen-Ikasbatuazeko kideek eta Sortzen-Gurasoak-eko aitek eta amek eskola publiko berri eta euskaldun baten alde lanean. Meritu itzela dute, gormutua den administrazioaren aurrean tinko eusten jakin dutelako. Horrela jarraitzeko indarra eman nahi diegu, inork baino hobeto baitakite lan horrek emaitzak ematen dituela.Ezin jakin presio edo nahi sozial horrek bultzata hasi zen edo ez, baina Nafarroako Parlamentuko hizkuntz politikarako batzordea politika horri buruz aritu da eztabaidan. Zortzi hilabetez jardun dira ponentziak aurkezten eta proposamen berriak mahaigaineratzen (batzuk aurrerakoiagoak eta beste batzuk atzerakoiagoak). Zortzi hilabete, adostasunik ez lortzeko. Badirudi PSNk ez duela etsi eta mozio bat aurkeztuko duela akordio bat lortze aldera.Oraingoz, ordea, ez da adostasunik lortu eta zonifikazioak bere horretan jarraituko du. Horregatik, tinko jarraitu behar dugu lanean Nafarroako hizkuntz politikaren norabidea aldatzeko. Ezinbestekoa da euskara ofiziala izatea Nafarroa osoan eta zonifikazioa deusestatzea.

ELKAR-BIDE programa

2007-01-11T10:36:00.000+01:00

Bidarraiko Menditarrena aterpetxean, txanda bakoitzean bost eguneko egonaldiak egiten dituzte Iparraldeko eta Hegoaldeko bi ikastetxek. Gaztelaniaz zein frantsesez hitz egiteko ohitura duten haurrek, behingoz, Bidarraien sentitzen dute benetan euskararen 'beharra', elkar ulertzekotan. Hala, besteen euskalkia eta erreferentzia mundua ere ezagutzen dute. Bidarraiko egonaldian ez dira falta abentura kirolak ere. Horixe "Elkarbide" programa, 12-16 urte bitarteko ikastalde guztiei zabalik dagoena. Egitasmoak bi urte daramatza martxan, eta Bidarraiko Auñamendi mendi elkarteak zein Bilboko Ziba aisialdi elkarteak daramate.
Bidarraiko aterpetxe aurrean autobus bat. Gasteiztik dator. "Hemen dira espainolak!" autobusa seinalatuz, Kanboko haur batek, aztoratuta. "Hara hor frantsesak!" aztoratu dira autobusekoak ere, eskuak leihoan jarrita, aurpegi ezezagunetatik lehen inpresioa jaso nahian. Bost egun barru berriz aztoratuko dira aterpetxe atarian, baina oraingoan tristuraz, "Gasteizkoak badoazelako" eta "Kanbokoak agurtu behar ditugulako". Gure baitako "txip" aldaketa hori da bilatzen duena, hain justu, Elkarbide programak. "Iparraldeko eta Hegoaldeko eskolak elkartzeko beharra ikusten genuen -dio proiektuaren koordinatzaile Nagore Eubak- haurrek jakin dezaten han ere euskaldunak direla (ez "espainolak" eta "frantsesak") eta entzun dezaten besteen euskalkia.". Gainera, egoera honetan euskara bihurtzen da, beharrik, zubi hizkuntza,elkar ulertzeko erabili beharrekoa. Ikasleek, gune erdaldunetan bizi direnek,egoera honetan, behingoz, funtzionaltasuna aurkitzen diote euskarari, behingoz "ez dizut ulertzen, hitz egidazu euskaraz" esan dezakete, natural-natural. Baina irakasleek ere badute zer ikasia esperientzia honetatik. Kanboko eta Gasteizko irakasleek azaldu digutenez, oso interesgarria da beste hezkuntza sistema batean dabiltzanekin elkartu eta konparaketak egin ahal izatea. Gasteizko Pablo Perez de Obanos irakasleak gehitu duenez, "Euskal Herriarekiko duzun ezagutzaren arabera, harreman honek gehiago edo gutxiago emango dizu. Nire kasuan, esan dezaket nahiko ezjakina naizela, beraz Kanboko irakasleekin uneoro ari naiz ikasten hemen gauzak nola diren, bai hezkuntza aldetik, bai bizikeraz, eta baita hizkuntza aldetik ere". Euskara eta abentura kirolak, bost egunetan Bidarraiko aterpetxean bost eguneko egonaldiak eskaintzen dituzte (astelehenetik ostiralera). Bertako begiraleek antolatzen dituzte egunean zeharreko ekintza guztiak. Kultura eta historia lantzeko txangoa egiten da Donibane Garazira, eta baita egun osoko irteera ere, Saratik Zugarramurdira oinez joanez, "sorginen bidetik". Euskalkiak lantzeko hizkuntza dinamikak (jolas bereziak) egiten dira egunero. Eta ez da falta haurren gustuko kirolik: rafftinga, eskalada, orientazioa, mendi irteera... Kirol ekintza horiek motibazioa pizteko dira eta garrantzi handia dute, "euskara eta kultura lantzea" huts-hutsik ez baita erakargarria haurrentzat . Elkarbide proiektua bi elkartek daramate. Bata Auñamendi mendi elkartea da, orain 32 urte Bidarraien sortua mendia eta euskalduntasuna sustatzeko. Auñamendik bere aterpetxea jartzen du. Beste elkartea Ziba da, Bilboko aisialdi elkartea, eta Zibak jartzen ditu begiraleak. Kirol ekintzatan begirale berezituek hartzen dute parte, hain zuzen, Arteka kirol enpresakoek. Zein eskolei zuzendua da?12-16 urte bitarteko ikastetxe guztiei zabalik dago Elkarbide programa. Hegoaldeko eta Iparraldeko ikastetxe bi elkartzerakoan, kontuan izaten dutena adina eta hizkuntza eredua dira. Hizkuntza ereduak ematen ditu lanik handienak pareko taldeak aurkitzerakoan. Izan ere, Iparraldean D eredua duen bakarra Seaska da, eta Seaskak hiru kolegio eta lizeo bakarra ditu. B ereduari dagokionez ere, egoera askotarikoak dira. Iparraldeko B ereduan denbora gutxiago eskaintzen diote euskarari; astean 10 ordu baino ez. Dena den, taldeak osatzen dira, eta parekorik topatu ezean Elkarbidek aukera ematen du Hegoaldeko herrialde desberdinetako eskolak elkartzeko ere, euskalkia lantzeko.Ikastetxeek izena emateko garaia maiatzean izaten da, eta deialdia ikastetxe guztietara bidaltzen dute, bai internetez bai gutunez. Txandak, urtarriletik ekainera bitarte eskaintzen dituzte. Baina diru laguntzak aski ez direla-eta, sarri martxotik ekainera murriztu behar dute eskaintza. Diru laguntza Eusko Jaurlaritzatik eta Akitaniako Kontseilutik jasotzen dute. Hori gabe ikastetxeek ezin dute horrelako egitaraurik egin, sobera garesti baita. Diruaz gain, beste trabarik bada ikastetxeek halakoak euren kasa antolatzeko, Auñamendi aterpetxeko arduradun Serge Istekek dioenez: "muga beti bizi da gure gogoan. Muga hori hausteko ez da erraz. Beti bada estakurua ez egiteko halako egitaraua: sobera urrun dela, sobera dela aste bat... Gure lana ere bada irakasleei motibazioa piztea, eta ikustaraztea Hego-Iparreko ikastetxeek gauza asko egin ditzaketela elkarrekin".

Kalitatea lortzeko bidea

2007-01-11T10:16:00.000+01:00

Azken urteotan Kalitatearen Gestioa industria eta zerbitzuetatik hezkuntzara zabaldu da. Gero eta ikastetxe gehiago dira Kalitatezko Hezkuntza eskaini nahi dutenak eta hori lortzeko lana egiten hasi direnak. Zentro asko dira etengabeko hobekuntza sistemak garatzen ari direnak.
Baina honek guztiak lana eta denbora eskatzen du, ez da esfortzurik gabe lortzen den errekonozimendua. Zentroa goitik behera kontrolatzea eskatzen du, autoebaluaketak egitea, akatsak aurkitzea eta beti hobetzeko nahia izatea. Hori guztia egiten laguntzeko Euskalit eta Foro XXI erakundeak daude EAEn.

Informazio gehiago hemen

Anorexia eta bulimia

2007-01-11T10:06:00.000+01:00

Nork bere burua aintzat hartu eta jaten ikastea, funtsezkoak

Elikabideari dagozkion arazoak, anorexia eta bulimia bereziki, gizakiaren historia osoan zehar agertu diren arren, gaur egun sekulako kezka harrotu dute, egunetik egunera ohikoago bihurtu baitzaizkigu.

Egungo edertasun-ereduak geroz eta soin lirainagoa ezartzen duela, behartzen duela esan dezakegu eta, jende asko bere gorputzaren mirabe bihurtzearen truk, berebiziko irabaziak eragiten dituzten era guztietako produktu dietetikoek inbaditu dute merkatua. Honelako arazoek, ondorio larriak dituztela, askozaz ere eragin handiagoa daukate emakumearengan gizonezkoengan baino (%90 eta %10 inguru).
Emakumezko nerabe eta gazteen ehuneko lauak elikabideko arazoren bat nozitzen duela kalkulatu da; areago, biztanleriaren sektore horren %20 "arrisku-multzo" jotzen dute espezialistek. Beste aldetik, bai anorexia bai bulimia bera ere egunetik egunera pertsona gazteagotan edota adin ertaineko emakume helduetan agertzen ari dira. Horrenbestez, behar bezain goiz eginiko diagnostikoaren garrantzia nabarmendu dute behin eta birritan adituek, gaixotasuna azaldu eta garatu aurretik, behar bezalako prebentzioa egin eta jarduera burutzeko.
Anorexia, argaltzeko grina
Anorexia ez da bakarrik gizentzeko beldurrez jateari uztea: nori bere burua ez gustatzea, nork bere burua ez onartzea ere bada. Argaltasuna, maiz, zoriontasun eta perfekzioaren bilatzeari lotzen zaionez, gaitza nozitzen duten pertsonek elikagaien kopurua murriztu egiten dute. Gaixotasuna aurrera doala, gorputzaren irudi-bihurkera gertatzen da: gaixoak lodiegi ikusten du bere burua, hala izan ez arren. Isolatzeko joera duten pertsona barnerakoiak ohi dira gaixoak, eskuarki. Erdi baraurik eta ariketa latzean emaniko aldiak eta, hurrena, sekulako sabel-betekadak (ondoren, nahita eraginiko okada eta guzti) tartekatu egiten dira. Argaltzeko produktuak, diuretikoak eta beherakoa probokatzekoak hartu edota gehiegiko ariketa fisikoa egiten da, berealdiko hondamen fisiko eta organikoan amilduz.
Bulimia, jaki eta pisuarekiko obsesioa
Bulimiak, berriz, bere buruaz segurantzia ez duten eta konforme ez dauden pertsonengan, jakiaz eta pisuaz obsesioa duten gizakiengan du eragina. Bulimikoak berebiziko elikagai-piloak irensten ditu oso denbora-tarte laburretan; baina berehala ezartzen dituzte orekatzeko metodoak: okadak, purgak, egundoko jarduera neketsua... hori dena, erruduntasun eta mespretxuzko sentimenduek erraiak janaz. Gurpil zoro horri amaiera ematea zaila da, baina ez ezinezkoa.
Bulimiaren zergatiak era askotakoak izan badaitezke ere, horietako batzuk aipatuko ditugu hemen: egoera emozional latzak, harremanetarako zailtasunak eta gose-sentsazioa, egunean zehar jasaniko debekapenen ondorioz. Gaixotasun hau anorexia baino beranduago agertzen da pertsonengan. Betekadak eta okadak ezkutuan gertatzen dira, gaixoak bizitza bikoitza egiten duelako. Libratzeko zein argaltzeko botiken eta diuretikoen erabilera eguneroko kontua da. Jaten hasiz gero, gelditzeko gauza ez izatearen beldurra ikaragarria omen denez, jokamolde horrek batzuetan alkohola eta bestelako droga batzuk hartzean eta sexualitatean arazoak azaltzen ditu. Anorexikoetan gertatzen denaz beste aldera, bulimikoen itxura osasuntsua da gehienetan: pisua normala (are handixeagoa ere bai) ohi denez, arazoa "kanpotik" hautematea benetan zaila gertatzen da.
Anorexia eta bulimiaren zergatiak
Bai batean bai bestean ere, gaixoak adina zergati aurki litezke, era guztietakoak: nolanahi ere, argaltzeko dietaren bat fakultatiboen kontrolik gabe egitearen ondorioz agertzen dira ehun kasutatik laurogei. Gaixotasun horien hasieran, nerabezaroan gertatzen diren aldaketa anatomiko-fisiologikoak ez onartzearekin ere lotu izan da: pisu-gehitze azkarra, bizitzan aldaketa latzak, itxura fisikoarekiko konplexuak, harremanetan arazoak... elementu askotxok osatzen dute koadroa. Elikadurari dagozkion faktoreez ari garela, nabarmen dezagun hala argaltasunaz nola loditasunaz hitz egiteari ere denbora eskaini behar zaiola, profesionalen kontrolik gabeko dietak egiteari, ordutegi eta janarietan anarkiari saihets egin behar zaiela, elikaduraren inguruko arazoak baztertu behar direla (zenbaitetan, otordu nagusiak liskar eta borroka-gune bihurtzen dira, elikagaientzako arbuioa eraginez).
Ondorio larriak
Anorexia-egoera larrietan, pisu-galera latz eta endakapen fisiko gaitzaren ondorioz, desnutrizio larri-larriko koadroak agertzen dira: ilea galtzea, larruazal lehor eta ubeldua, azkazal hauskorrak eta mota askotako arazo hormonalak, hala nola amenorrea (hilekorik ez da agertzen), osteoporosia nozitzeko arrisku handia, lanugoa (ile fina soin osoan hedatzen da), insomnioa, hipotermia (udan bertan ere gaixoa hotzak dago), idorreria eta behar baino lehenagoko betekadak, bradikardia (taupada kopurua urritu egiten da), tentsio arterialaren jaitsiera, arritmiak, bihotzaren geldiketa eta heriotza bera ere bai (kasuen %5-%10).
Bulimiaren ondoriozko okadek listu-guruinen tamaina handitzea, hortzetako esmaltea hondatzea, karieak, hortzoietan eta ahosabaian kalteak, eztarriaren hanpadura, gastritiak, odol-okadak, bihotzerreak, deshidratazioa eta hipokaliemia (odoletan potasio-maila apalegia eta, honen ondorez, ahulezia muskular, dardar, arritmia eta, oker-okerrenean, bihotza gelditzea) ekartzen dituzte. Betekada eta okadak latzak baldin badira, kasurik okerrenean, esofagoaren urraketa eta urdailaren hausketa gerta daiteke. Libragarri gehiegi erabiltzeak beherakoak, sabeleko mina, kolikoak, heste nagia eta nutrigarri batzuen okerreko absortzioa ondoriozta dezake. Diuretikoak hartzeak ere, deshidratatzeko eta potasioa galtzeko arriskua areagotu egiten duenez, ondorio larriak izan ditzake.
Elikabideko arazoen tratamendua
Arazoak zergati bat baino gehiago dituenez, balizko konplikazio organikoak konpontzeko neurriak bildu eta aplikatu behar dira: beharrezkoa denean, pisua berriro handitzeko plana, psikoterapia pertsonal edota familiarra eta zenbait kasutan, botikak hartzea. Tratamendua anbulatorioa (erietxean sartu gabe) izan daiteke, baina gaixotasunak biziki aurrera jo baldin badu eta eskuhartze zorrotza ezinbestekoa izanez gero, gaixoa ospitaleratu egiten da.
Ikuspegi dietetiko eta nutrizionaletik, gizakiaren pisu-galera geldiarazi eta nutrizio-premiak asetzea dira anorexia tratatzeko unean kontuan hartzen diren helburuak. Gero eta oinarrizko elikagai gehiago kontsumitu behar da, tratamenduaren hasierako egiazko pisua, adina, altuera eta sexua gogoan izaki. Horiekin batera, elikatzeko ohiturak egokitu egin behar dira, gaixoaren dieta, egunean zehar, orekaz banatua eta osatua izan dadin. Otorduan sartu beharreko elikagaiak, pertsonak espontaneoki hartzen duenaren arabera arautu behar dira, norberaren tolerantziak eta bilakaerak onartzen dituzten aniztasun eta kopuruak pitinka areagotuz. Horrenbestez, gaixoak nolako jarrera duen, erabateko faktorea da dieta aholkatzeko garaian. Elikabide aldaketak pixkanaka egin behar dira, pisu-handitzea onartzeko beharrezkoak diren aldaketa psikologikoak finka daitezen adinako denbora emanez. Pisuak gora egitea sendabidearen adierazle onuragarria bada ere, gaixoa zenbaitetan urduritu egiten da balantza goraka "azkarregi" doala ikusten badu, tratamenduaren hasieran, batik bat. Horregatik, sendatzen ari den pertsonari garbi azaldu behar zaio gehitze hori gorputza berriro hidratatzearen ondorio dela, ez gantz-metaketa: argibide horrek gaixoaren egonezina urrunduko du. Elikadura zuhurtziaz aldatu behar da, poliki-poliki. Zuhurtziazko jokabidea ez da, noski, platerkada itzelak zerbitzatzea, hark uko egingo diolako jateari. Lehenago hartu nahi ez zituen elikagaiak ere pixkanaka sartuko zaizkio, inola behartu gabe. Ezinbestekoa da berriro jaten irakastea, edozerk gizentzen dueneko aurreiritziari saihets eginez.
Bulimia nozitzen duten pertsonen pisuaren kontrola bigarren mailako helburu bihurtzen da: lehentasuna krisiak kontrolpean edukitzea izango da, ordea. Elikabideari dagokion guztian aztura egokiak hartzen lagundu behar zaio bulimikoari: otorduen ordutegi erregularrak finkatzea, egunean gutxienez hiru edo lau otordu xedatzea, hutsik egin gabe, beharrezkoa den denbora osoa eskaintzea eta, noski, dieta zorrotzak ez betetzea eta elikagairik hartu gabe luze ez egotea.

Drogak

2007-01-11T09:48:00.000+01:00

Hezkuntza maila guztietarako eta eskolan lantzen diren gaietarako egokiak diren programak dituzte, eta baita droga-menpekotasunen prebentzioa lantzekoak ere. DBH 1., 2. eta 3. mailetarako programan, esate baterako, 200 ikastetxe inguru ari dira parte hartzen ikasturte honetan, eta 4. DBHrako programan ere beste hainbeste.

Programa horien helburu nagusia zinearen bitartez ikasleak gero ikasgelan egin beharreko lanerako motibatzea eta prestatzea da. Horrekin batera, ikasleari bere garapen osoan laguntzea eta gizaki autonomo, kultu eta kritiko bihurtzeko bitartekoak ematea da.

Aurten droga-menpekotasunen gaia lantzeko aukeratu dituzten filmeekin eta prestatu dituzten unitate didaktikoekin nerabeei eguneroko bizitzak eskaintzen dien errealitatea ikusten lagundu nahi diete. Azaltzen zaizkien arazoei eraginkortasunez aurre egiteko behar dituzten trebetasunak garatzen eta hausnarketa kritikoa egiten irakatsi nahi diete. Zenbait sustantzien kontsumorako izango dituzten eragin eta presioak prebenitzeko beharrezkoak diren mekanismoak eta sormenezko irtenbideak bilatzen laguntzea da xedea.
Ikusi erlazioanaturiko artikuluak
Ikusi erlazionaturiko materiala
Drogak eta gu: hasteko, informazioa

Zailena hitz egiten hastea da. Behin hasiz gero, ura bezala, errekan behera inolako trabarik gabe garatzen da berriketaldia. Mila arrazoi tarteko, kosta egiten da gai batzuetaz hitz egitea, baina hasierako bertigoa gainditu ondoren, barrenak askatzeak izugarrizko lasaitasuna ematen du.

Horixe gertatzen da drogak aipatzean ere. Batzuek, mingaina txulora sartu eta beste aldera begiratzen dute. Beste batzuek, errealitateari begiratu eta zezenari adarretatik heltzen diote. Azken horiek, inolako beldurrik gabe hitz egiten dute drogez, menpekotasunez edo prebentzioaz, eta gauzak argiago dituzte. Hasteko, pertsonei drogei baino garrantzi gehiago ematea. Bigarrenik, informazioa edukitzea oso garrantzitsua dela. Hirugarrenik, kontsumitzen bada, arduraz egitea funtsezkoa dela. Eta azkenik, menpekotasuna saihesteko eta horri aurre egiteko, prebentzioa dela tresnarik egokiena.

Aro baten hasiera

2006-10-25T22:49:00.000+02:00

Beno ba... hau izango da nire blogg-a. Espero dut guztion gustokoa izatea. Ongi etorriak izan zaitezte danok!! Besarkada handi bat!!! Ikusi arte!!! Aiop!!!